پایگاه خبری تحلیلی مینو خبر
Saturday, 25 February 2017
شنبه, ۰۷ اسفند ۱۳۹۵

یکی از معیارهای توسعه یافتگی هر جامعه، انطباق برنامه های اجرایی، طرح و پروژه ها با طرح های آمایش سرزمینی و برنامه محوری است.

به گزارش " مینوخبر " ، توسعه مبتنی بر رفع احتیاجات جامعه بدون کاستن از توان نسلهای آینده توسعه پایدار نام دارد. توسعه پایدار به عنوان یک پروسه نه پروژه، لازمه بهبود شرایط اجتماع و پیشرفت همه جانبه اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی یک جامعه بوده وموتور محرکه پیشرفت متعادل، متناسب و هماهنگ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تمامی جوامع و بویژه مناطق کمتر توسعه یافته می باشد

توجه به مولفه های پایدار کننده توسعه، متضمن حفظ روابط متقابل اجتماع، اقتصاد و محیط زیست بوده باعث پرهیز از تنش، تبعیض و رفتارهای متناقض در ساختار جامعه و ایجاد ثبات در تصمیمات و تغییر معادلات را به سوی صاحبان فکر و اندیشه، نخبگان و قوه عاقله جامعه هدایت میکند.

هر منطقه از کشور پهناور ایران ضمن رعایت سیاست های کلی، تابع امکانات موجود و موقعیت های ویژه آن خواهد بود. بر اساس تحلیل مولفه های تاثیر گزار در توسعه، شامل مولفه های اقلیمی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و ...، شرق استان گلستان شامل 4 شهرستان مینودشت، گالیکش، کلاله و مراوه تپه دارای ویژگیهای منحصر بفردی می باشد،لذا داشتن یک برنامه جامع، هماهنگ و هدفنمد با نام آمایش سرزمین، با ارائه راهبردهایی براساس دانش علمی نسبت به سرزمین، تاحدامکان از وقوع نابسامانی ها جلوگیری کرده و بستر توسعه همه جانبه فرهنگی، اجنماعی و اقتصادی را فراهم نموده و زمینه ساز گذار به جامعه ای توسعه یافته، اشتغال پایدار جوانانخواهد شد.

با نگاهی به روند توسعه منطقه، به سادگی میتوان فقدان برنامه محوری، عدم برخورداری از طرح آمایش سرزمین و عوام گرایی و دانش گریزی، برنامه های مقطعی طرح ها و پروژه ها پی برد. بطوریکه بدون بهره گیری از نظرات نخبگان، غوغاسالاران و کم سوادان جامعه سوار بر احساسات پاک مردم و البته با تکیه بر بافت قومی، قبیله ای و مذهبی، وضعیت نامطلوب کنونی را موجب شده اند.

کارهای نکرده بسیارند و کارهای انجام شده بسیار اندک و بعضاً قابل نقد جدی،در ادامه به 3 طرح بزرگ که با هیاهو و صرف هزینه هنگفت (در مجموع با صرف هزینه ای بالغ بر دوهزار میلیارد تومان) در منطقه تعریف، اجرا شده و یا در حال اجراست و به اعتقاد نگارنده مصداق توسعه کج، نامتوازن و ناپایدار بوده و به دور از مولفه های آمایش سرزمین پیاده شده، اشاره میگردد:

سد مینودشت:    

از پدران مان شنیده ایم که در رژیم گذشته، مهندسین خارجی برای بررسی و مطالعه این سد به منطقه آمده اند، این امر نشان از سبقه طولانی این طرح داشته و سد مینودشت تبدیل به رویایی برای مردم مینودشت شده بود. بسیاری دانسته و ندانسته توسعه شهر و رفع معضل بیکاری را در ساخت این سد جستجو می کردند، نویسنده بر پایه تخصص ویژه در این حوزه و بواسطه عضویت در کمسیون جهانی سدهای بزرگ (ICOLD)، معتقد است که براساس معیارهای توسعه پایدار، ساخت این سد اشتباه بوده و علاوه بر صدمات جبران ناپذیر زیست محیطی، هزینه های اجتماعی، اعتبار کلان اجرایی، عایدات محدودی در توسعه اراضی پایاب در مثلث آزادشهر-گنبد-مینودشت را خصوصاً برای مردم مینودشت به همراه خواهد داشت. مضاف بر آن با تبعات منفی از جمله افت شدید سفره های آب زیرزمینی و خشک شدن و کاهش آبدهی چاه ها در مناطق پایاب و اراضی مینودشت جبران خواهد شد.

1658

میزان اشتغالزایی این طرح در مقایسه با شاخص میزان سرمایه صرف شده را میتوان تا یک سوم  گزینه های دیگر از جمله توسعه صنایع تبدیلی یافت. آلترناتیو جایگزین توسعه طرح های کوچک آب و خاک، سرمایه گزاری در بخش کشاورزی، توسعه باغات، گلخانه ها و مکانیزاسیون کشاورزی، به زراعی و ... میتواند باشد.

کارخانه سیمان گالیکش:

کارخانه های تولید سیمان از صنایع معدنی راهبردی برای توسعه یک جامعه بشمار میروند. جانمایی غلط این کارخانه بواسطه آلودگی منظر، انتشار ذرات غبار و آئروسل ها و ایجاد مزاحمت به ساکنین اطراف آن و اثرات منفی زیست محیطی دیگر نظیر تخیرب کوه زیبای نیلکوه، نشان از کج سلیقگی و کم دانشی پدیدآورندگاه این طرح ملی است. این در حالیست معادن سنگ فراوان سنگ آهک و شیل بعنوان ماده اولیه ساخت سیمان در جای جای شرق استان به وفور یافت میشود که میتوانست کارخانه سیمان در آنجا بنا شود.

1658

بنظر نویسنده، آلترناتیو این پروژه، اجرای طرح گردشگری با درنظر گرفتن تله کابین در نیلکوه می باشد. تصور نمایید منظر دشت زیاب و رشته کوه البرز شرقی در بالای نیلکوه چه جذابیتی می داشت و در ایستگاه مبداء و مقصد به چه میزانی شغل ایجاد می گردید.

فرودگاه کلاله:

حمل و نقل هوایی و توسعه صنعت فرودگاهی اساس توسعه یک منطقه است. فرودگاه محلی کلاله دارای سبقه ای  بر اساس دسترسی خاندان پهلوی و همچنین سم پاشی اراضی آن ها میباشد که در سنوات گذشته بر اساس اعتبارات ملی توسعه یافته و آماده بهره برداری بعنوان یک فرودگاه منطقه ای شده است. دریغ از بهره مردم از  این همه صرف اعتبار. تصور نمایید اگر این فرودگاه در شهر گنبد ایجاد می گردید، بیش از 50 درصد استان از علی آباد کتول تا مراوه تپه قادر به بهره مندی از آن شده و به اتفاق فرودگاه مرکز استان، نیاز حمل و نقل هوایی را پوشش میداد.

1657

در خاتمه امید است با اتخاذ رویکرد دانش محور، با بهره گیری از اندیشمندان و نخبگان جامعه، با تدبیر و توجه به سیاست های کلان توسعه کشور، با پرهیز از سعی و خطا، نسبت به بومی گزینی الگوهای توسعه اقدام گردیده و شاهد شکوفایی منطقه زیبا و استراتژیک شرقاستان گلستان باشیم. / والسلام

نویسنده: دکتر «عباسعلی قزل سوفلو»، دکترای عمران، عضو هیئت علمی دانشگاهو رئیس پژوهشکده محیط های خشک

انتهای پیام/

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید